Meedenken over de banenafspraak

8 February 2021 0 By Cynthia van der Winden

Zoals jullie weten ben ik ervaringsdeskundig op het gebied van de inclusieve arbeidsmarkt. De banenafspraak is hier een belangrijke factor in, want deze wet verplicht werkgevers om mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen en deze groep zo een kans te geven om te participeren. Een goede invulling hiervan is dan ook cruciaal om inclusie op dit vlak te bereiken. Er is nog veel nodig om dat echt te bereiken, maar toch worden er op diverse plekken stappen in de goede richting gezet.

Een voorbeeld van zo’n goede stap was de ‘meedenksessie over de banenafspraak’ van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Natuurlijk helemaal in mijn straatje, dus ik was van de partij. Voor deze sessie waren ruim 25 ervaringsdeskundigen uitgenodigd. Goed om te zien dat er ook bekenden van Wij Staan Op! en Onbeperkt aan de Slag aanwezig waren. Het doel van deze bijeenkomst was het ministerie van informatie te voorzien over hoe het in de praktijk gaat met de banenafspraak. Naar mijn idee, zijn dit precies de gesprekken die gevoerd moeten worden. Op deze manier koppel je namelijk de invulling van het beleid aan de praktijk. Dat deze koppeling hard nodig is, bleek ook weer uit deze sessie.

Wat mij vooral opviel, is dat het ministerie geen precies beeld heeft van hoe het er in de praktijk aan toe gaat. In de eerste plaats zijn zij natuurlijk blij om te horen dat een deel van de groep een baan heeft gevonden. De uitdagingen waar deze werknemers tegenaan lopen, ook als ze eenmaal een baan hebben, lijken echter compleet nieuw voor het ministerie. Het systeem is zo ingericht dat het op papier klopt, maar de uitwerking veel te wensen overlaat en soms zelfs averechts werkt.

Een tekenend voorbeeld hiervan vond ik het verhaal dat voor een blinde werknemer via het UWV als werkaanpassing een brailleleesregel was aangevraagd. Deze aanvraag duurde echter zes maanden. Inmiddels was de werknemer ontslagen, omdat hij zijn werk niet kon uitvoeren zonder deze leesregel. In mijn ogen ligt hier een groot probleem, want zo weerhoud je kwalitatieve werknemers om aan het werk te komen.

Een ander belangrijk punt vind ik dat mensen met een arbeidsbeperking op gecreëerde functies instromen. Deze functies zijn vaak ondersteunend van aard en daardoor laag ingeschaald. Het is heel moeilijk om daar vervolgens uit te komen en een salaris te krijgen dat past bij je opleidingsniveau. Bij mij is dat uiteindelijk wel gelukt, maar dat heeft wel veel energie van mij en mijn collega’s gekost. Vaak is het ook zo bij deze gecreëerde functie dat er geen mogelijkheid is om je verder te ontwikkelen. Het is bijvoorbeeld niet mogelijk om een cursus te volgen.  Daardoor is het moeilijk om uiteindelijk door te stromen naar een reguliere functie, terwijl dat wel is waar je met de banenafspraak naartoe zou moeten willen. Pas dan ga je echt voor inclusief werkgeverschap.

Mijn adviezen in dit soort overleggen komen altijd een beetje op hetzelfde neer. Het is van belang om gebruik te maken van ervaringsdeskundigheid. Op die manier kunnen misstanden pas echt goed aan het licht komen. Deze gesprekken zijn dan ook een goede ontwikkeling en zouden ook vaker moeten plaatsvinden. De inzet van ervaringsdeskundigen is cruciaal om het beleid beter aan laten sluiten op de behoeften van de mensen waar het over gaat. Dat willen we toch allemaal?